F-16 asıl adıyla F-16 Fighting Falcon (Savaşan Şahin) Lockheed Martin tarafından çok amaçlı olarak üretilmiş tek motorlu jet savaş uçağıdır. General Dynamics şirketi tarafından, ABD Hava Kuvvetleri için geliştirilmiştir. Hafif avcı olarak tasarlanmışsada, başarılı bir çok amaçlı avcı uçağıdır.
F-16'lar bunun yanında geniş kullanım alanı, olağanüstü manevra kabiliyetiyle de kendini kanıtlamış ve başarısıyla birçok ülkeye ihraç edilmiştir.
F-16 büyük Batı kökenli avcı projesi sonucunda üretimi 1976 yılında onaylanmıştır. 2. Dünya Savaşı sonrası uçaklar içinde MİG-21'den (Vietnam'da kullanıldı) (10,000+) sonra en çok üretilen savaş uçağıdır.
Bugün ise 4.400 adetten fazla üretilmiştir.

F-104 ve F-5 ve F-4 lerin yerine imal edilen F16 lar Hava üstünlüğü sağlamak amcaıyla dizayn edildi ama yakın hava desteği sağlamaktadır. Hafif yapısı ve ince kanatları manevra yeteneği çok yüksektir. Ani dönüş ve hız yapabilmektedir.
Hava-hava yeteneği esas alındı.Ama A-10' dan daha etkili yer taarruzu yapabilir. CJ modeli AGM-88 füzeleri ile anti-radar harekatı yapabilir.F-4G Wild Weasel uçaklarının yerini aldı.
F-16 savaşan şahinler 1979 ilk üretiminden sonra yıllar içerinde bir çok kez yenileştirmeye girmiş, daha iyi bir görüş için konopi su damlası şeklinde yapılmış, yüksek G kuvvetiyle yapılan dönüşlerde pilota kolaylık sağlaması için kontrol kolu sağa alınmış ve pilota etki eden G kuvvetini azaltmak için pilot koltuğu arkaya doğru eğik yapılmıştır. Silahları gövde içindeki M61 Vulcan top ve on bir yükleme noktasına takılabilen çeşitli füzelerden oluşmaktadır. Ayrıca 9G'ye dayanabilen ilk avcı uçağıdır. İtiş-ağırlık oranı 1'den yüksek olmamak koşuluyla güçlü tırmanabilmekte ve gerektiğinde dik olarak da hızlanabilmektedir. F-16'nın resmi adı Savaşan Şahin olmasına rağmen, pilotlar ondan Viper diye bahsederler.
F-16 çok amaçlı bir av-bombardıman uçağıdır. Silahlarını hava ve kara hedeflerine çok yüksek hassasiyetle sevk edebilir. F-16 nın yapımında F-15 ve F-111 gibi kendini ispatlamış uçakların teknolojilerinden yararlanılmıştır. F-16 güçlü radarı sayesinde alçaktan uçan uçakları bile tespit edebilir. F-16 dünyada ilk Elektronik Kumandalı Uçuş (İngilizce: Fly By Wire) yani uçuş kontrol mekanik aksamı elektronik sistemlerle yönetilen ilk savaş uçağıdır. F-16'nın manevra kabiliyeti çok yüksek ve atiktir. Bu da F-16'yı kullanımı zor uçaklar kategorisine sokar. F-16'da HUD, HOTAS, "Cam" Kokpit gibi özellikler de kullanılmıştır. F-16 tam yüklü olarak yaklaşık 9g'ye dayanabilir (hava yer görevlerinde azami 5.5g).
Çok yönlü taktik ve avcı uçağı olan F-16 uçakları havadan havaya ve havadan yere savaş kabiliyetine sahiptir. F-16C serisi tek kişilik F-16D serisi ise çift kişiliktir. F-16 uçağında turbofanlı tek motor mevcuttur. Hava alığı yere çok yakın olduğu için YAMAHA (motora giren yabancı maddelerin yarattığı hasar) alması çok kolaydır. Bu nedenle uçağın bulunduğu ve taksi yaptığı yerlerin en ufak maddelerden dahi arındırılması gerekir. Ayrıca bu hava alığı uçak üzerinde çalışan personel için son derece tehlikelidir. Uçak en düşük seviyede çalışırken bile motor bir insanı çekebilecek kadar emiş gücü oluşturup bir kazaya neden olabilir.

Türkiye'de F-16

Türkiye'nin kullandığı F-16'lar Blok30, Blok40, Blok50 olup Block50'lerin 16 tanesi D ve 14 adedi ise C tipi olmak üzere toplam 30 adet F-16 Block 50 +(Block 50 M) uçağı TAI Tesislerinde montajları gerçekleştirilerek 1.72(ABD)$ Milyar Dolarlık bir bütçe ile üretilmiştir.

F-16 uçakları Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmiş, yüksek teknolojinin en son ürünlerindendir.Türk Hava Kuvvetleri'nde C ve D serisi kullanılmaktadır. C serisi tamamen av ve bombardıman görevleri için imal edilmiştir. D serisi ise hem savaş hem de eğitim amacıyla kullanılmaktadır. Block 30 ve 40 modelleri için modernizasyon çalışmaları başlatılmıştır. Bazı F-16 filoları "LANTIRN" hedefleme podlarıyla ile donatılmıştır. Yeni nesil F-16'lar ASELPOD (Gece Hedefleme ve Kızılötesi Işın) ile donatılmıştır.
Ayrıca, Öncel Barış 3 kapsamında Block 30 konfigurasyonuna sahip F-16 hariç Block 50+ seviyesine güncellenmektedir.

 

F-16 Fighting Falcon Genel Özellikleri

 
Türü Çok Amaçlı Jet
Durumu Aktif Hizmette
Değişimleri General Dynamics F-16XL Mitsubishi F-2
Birim maliyeti F-16A/B: 14.6 milyon $ F-16C/D: 18.8 milyon $ Amerikan Doları(1998)
Başlıca kullanıcılar ABD Hava Kuvvetleri
Diğer kullanıcılar Türk Hava Kuvvetleri
İsrail Hava Kuvvetleri
Mısır Hava Kuvvetleri
İlk uçuş 2 Şubat 1974
Üretim adeti ~4400
Hizmete giriş 17 Ağustos 1978
Üretici Lockheed Martin General Dynamics
Uzunluk 14,8 m
Yükseklik 4,8 m

 

Teknik Özellikleri (F-16C Blok 40)

Boyut Doneleri

Uzunluk: 15.03 m (49.31 ft)
Kanat Genişliği: 9.45 m (31.00 ft)
Yükseklik: 5.09 m (16.70 ft)
Kanat Alanı: 27.88 m2 (300 ft2)
Ağırlık Doneleri
Boş Ağırlık: 8.495 kg (18.725 lb)
Tipik Yükleme: 10.780 kg (23.765 lb)
Azami Ağırlık: 17.010 kg (37.500 lb)
Yakıt Kapasitesi :
Dahili: 3.105 kg (6.846 lb)
Harici: 3.066 kg (6.760 lb)
Azami Faydalı Yük: 7.800 kg (17.200 lb)
Güç Kaynağı
Motor: 1 x General Electric F110-GE-100
Motor Gücü: 17.155 lbf (76.3 kN)
Performans
Azami Hız:
12.000 metrede 2.175 km/s (1.350 mph) - 2.05 Mach
Deniz Seviyesinde 1.460 km/s (915 mph) - 1.2 Mach
Tırmanma Hızı: 254 m (834 ft) /sn
Servis Tavanı: 15.240 m (50.000 ft)
Menzil:
Yüksüz ve azami yakıt ile 3.890 km (2.100 nm)
Tipik yükleme ile 1.000 km (540 nm)
Kanat Hücum Açışı: 40°
Kanat Açıklık Oranı: 3.0
Planlanan Hizmet Ömrü: 8.000 saat
Personel
F-16A/C/E: 1 Pilot
F-16B/D/F: 2
F-16I : 1 Pilot + 1 Silah/Radar Sistem Operatörü